Symulator Rozpadu: Dysproz-142
Dane ogólne
| Nazwa pierwiastka | Dysproz |
|---|---|
| Symbol chemiczny | Dy |
| Liczba atomowa Z | 66 |
| Nazwa (symbol) izotopu | Dysproz-142 (Dy-142) |
| Liczba neutronów N | 76 |
| Liczba masowa A=Z+N | 142 |
Interaktywna symulacja rozpadu promieniotwórczego izotopu Dysproz-142: rozpad atom po atomie, szereg promieniotwórczy, wykresy liczby jąder i aktywności.
| Czas połowicznego rozpadu | 2.3 s |
|---|
Szereg promieniotwórczy
- Dysproz-142 2.3 s
- Terb-142 597 ms · 99.9%
- Gadolin-142 70.2 s · 99.9%
- Europ-142 2.36 s · 99.9%
- Samar-142 72.48 min · 99.9%
- Promet-142 40.5 s · 99.9%
- Neodym-142 trwały · 99.9%
- Gadolin-141 17 s · 0.06%
- Europ-141 40.7 s · 0.062%
- Samar-141 10.4 min · 0.062%
- Promet-141 20.90 min · 0.062%
- Neodym-141 2.49 h · 0.062%
- Prazeodym-141 trwały · 0.062%
Rzadkie gałęzie (poniżej 0,01%)
Rzadkie gałęzie to przemiany zachodzące w mniej niż 0,01% rozpadów, np. podwójny rozpad β⁻ czy emisja klastrów. Powstających w nich nuklidów praktycznie nie ma w próbce, dlatego domyślnie są ukryte, żeby nie zasłaniać głównej ścieżki. W tym szeregu: gałęzie - 1, nuklidy - 5.
- Samar-140 14.78 min · 1.8×10⁻⁵%
- Promet-140 9.2 s · 1.8×10⁻⁵%
- Neodym-140 3.37 d · 1.8×10⁻⁵%
- Prazeodym-140 3.39 min · 1.8×10⁻⁵%
- Cer-140 trwały · 1.8×10⁻⁵%
Jak czytać symulację
Siatka: każdy piksel to jeden atom izotopu startowego. Gdy atom się rozpada, piksel przybiera kolor produktu rozpadu - w trybie szeregu promieniotwórczego produkt może rozpadać się dalej. Moment rozpadu każdego atomu jest losowy, ale prawdopodobieństwo wynika z czasu połowicznego rozpadu, więc po jednym T½ zostaje około połowy atomów, po dwóch - około ćwierci.
Wykres N(t): jaki procent atomów próbki stanowią w danej chwili poszczególne nuklidy. Linia izotopu startowego opada (po każdym T½ o połowę), linie trwałych produktów rosną, a krótkożyciowych - najpierw rosną, potem maleją.
Wykres A(t): aktywność, czyli liczba rozpadów na sekundę (bekerel, Bq). Zależy od liczby atomów i od tego, jak szybko się rozpadają: przy tej samej liczbie atomów im krótszy T½, tym większa aktywność.
Czas symulacji płynie szybciej (albo wolniej) niż rzeczywisty - mnożnik ustawia suwak skali czasu. Dzięki temu można obejrzeć rozpad izotopów żyjących od ułamków sekundy do miliardów lat.
Znane izotopy
- H-3 - Tryt - świecące wskazówki zegarków, paliwo fuzji jądrowej.
- C-14 - Datowanie radiowęglowe.
- K-40 - Naturalna promieniotwórczość - m.in. w bananach i w naszym ciele.
- Co-60 - Radioterapia i sterylizacja radiacyjna.
- I-131 - Leczenie tarczycy; skażenie po Czarnobylu.
- Cs-137 - Długotrwałe skażenie po Czarnobylu i Fukushimie.
- Rn-222 - Radon w piwnicach i kopalniach.
- Ra-226 - Najtrwalszy izotop radu - pierwiastka odkrytego przez Marię Skłodowską-Curie i Piotra Curie w 1898 r.
- U-235 - Paliwo elektrowni jądrowych; początek szeregu aktynowego.
- U-238 - Wiek Ziemi; początek szeregu uranowego.
- Pu-238 - Źródło energii sond kosmicznych (Voyager, łazik Curiosity).
- Am-241 - Jonizacyjne czujki dymu.
Źródła danych
- NNDC Wallet Cards 2023 - Stan danych: 15.10.2024 - licencja: Public domain