Symulator Rozpadu: Ksenon-113
Dane ogólne
| Nazwa pierwiastka | Ksenon |
|---|---|
| Symbol chemiczny | Xe |
| Liczba atomowa Z | 54 |
| Nazwa (symbol) izotopu | Ksenon-113 (Xe-113) |
| Liczba neutronów N | 59 |
| Liczba masowa A=Z+N | 113 |
Interaktywna symulacja rozpadu promieniotwórczego izotopu Ksenon-113: rozpad atom po atomie, szereg promieniotwórczy, wykresy liczby jąder i aktywności.
| Czas połowicznego rozpadu | 2.74 s |
|---|
Szereg promieniotwórczy
- Ksenon-113 2.74 s
- Jod-113 5.9 s · 93.0%
- Tellur-113 1.8 min · 93.0%
- Antymon-113 6.67 min · 93.0%
- Cyna-113 115.08 d · 93.0%
- Ind-113 trwały · 93.0%
- Tellur-112 2.0 min · 7.0%
- Antymon-112 53.6 s · 7.0%
- Cyna-112 trwały · 7.0%
Rzadkie gałęzie (poniżej 0,01%)
Rzadkie gałęzie to przemiany zachodzące w mniej niż 0,01% rozpadów, np. podwójny rozpad β⁻ czy emisja klastrów. Powstających w nich nuklidów praktycznie nie ma w próbce, dlatego domyślnie są ukryte, żeby nie zasłaniać głównej ścieżki. W tym szeregu: gałęzie - 1, nuklidy - 5.
- Antymon-109 17.2 s · 0.007%
- Cyna-109 18.1 min · 0.007%
- Ind-109 4.159 h · 0.007%
- Kadm-109 462.0 d · 0.007%
- Srebro-109 trwały · 0.007%
Jak czytać symulację
Siatka: każdy piksel to jeden atom izotopu startowego. Gdy atom się rozpada, piksel przybiera kolor produktu rozpadu - w trybie szeregu promieniotwórczego produkt może rozpadać się dalej. Moment rozpadu każdego atomu jest losowy, ale prawdopodobieństwo wynika z czasu połowicznego rozpadu, więc po jednym T½ zostaje około połowy atomów, po dwóch - około ćwierci.
Wykres N(t): jaki procent atomów próbki stanowią w danej chwili poszczególne nuklidy. Linia izotopu startowego opada (po każdym T½ o połowę), linie trwałych produktów rosną, a krótkożyciowych - najpierw rosną, potem maleją.
Wykres A(t): aktywność, czyli liczba rozpadów na sekundę (bekerel, Bq). Zależy od liczby atomów i od tego, jak szybko się rozpadają: przy tej samej liczbie atomów im krótszy T½, tym większa aktywność.
Czas symulacji płynie szybciej (albo wolniej) niż rzeczywisty - mnożnik ustawia suwak skali czasu. Dzięki temu można obejrzeć rozpad izotopów żyjących od ułamków sekundy do miliardów lat.
Znane izotopy
- H-3 - Tryt - świecące wskazówki zegarków, paliwo fuzji jądrowej.
- C-14 - Datowanie radiowęglowe.
- K-40 - Naturalna promieniotwórczość - m.in. w bananach i w naszym ciele.
- Co-60 - Radioterapia i sterylizacja radiacyjna.
- I-131 - Leczenie tarczycy; skażenie po Czarnobylu.
- Cs-137 - Długotrwałe skażenie po Czarnobylu i Fukushimie.
- Rn-222 - Radon w piwnicach i kopalniach.
- Ra-226 - Najtrwalszy izotop radu - pierwiastka odkrytego przez Marię Skłodowską-Curie i Piotra Curie w 1898 r.
- U-235 - Paliwo elektrowni jądrowych; początek szeregu aktynowego.
- U-238 - Wiek Ziemi; początek szeregu uranowego.
- Pu-238 - Źródło energii sond kosmicznych (Voyager, łazik Curiosity).
- Am-241 - Jonizacyjne czujki dymu.
Źródła danych
- NNDC Wallet Cards 2023 - Stan danych: 15.10.2024 - licencja: Public domain