Symulator Rozpadu: Protaktyn-227
Dane ogólne
| Nazwa pierwiastka | Protaktyn |
|---|---|
| Symbol chemiczny | Pa |
| Liczba atomowa Z | 91 |
| Nazwa (symbol) izotopu | Protaktyn-227 (Pa-227) |
| Liczba neutronów N | 136 |
| Liczba masowa A=Z+N | 227 |
Interaktywna symulacja rozpadu promieniotwórczego izotopu Protaktyn-227: rozpad atom po atomie, szereg promieniotwórczy, wykresy liczby jąder i aktywności.
| Czas połowicznego rozpadu | 38.3 min |
|---|
Szereg promieniotwórczy
- Protaktyn-227 38.3 min
- Aktyn-223 2.12 min · 85.0%
- Frans-219 22 ms · 84.2%
- Tor-227 18.694 d · 15.0%
- Rad-223 11.4352 d · 15.8%
- Radon-219 3.96 s · 15.8%
- Polon-215 1.781 ms · 15.8%
- Astat-215 37 μs · 84.2%
- Ołów-211 36.1648 min · 15.8%
- Bizmut-211 2.14 min
- Tal-207 4.77 min · 99.7%
- Polon-211 0.516 s · 0.28%
- Ołów-207 trwały
Rzadkie gałęzie (poniżej 0,01%)
Rzadkie gałęzie to przemiany zachodzące w mniej niż 0,01% rozpadów, np. podwójny rozpad β⁻ czy emisja klastrów. Powstających w nich nuklidów praktycznie nie ma w próbce, dlatego domyślnie są ukryte, żeby nie zasłaniać głównej ścieżki. W tym szeregu: gałęzie - 1, nuklidy - 3.
- Ołów-209 3.235 h · 1.4×10⁻⁸%
- Bizmut-209 2.01×10¹⁹ a · 1.4×10⁻⁸%
- Tal-205 trwały · 1.4×10⁻⁸%
Jak czytać symulację
Siatka: każdy piksel to jeden atom izotopu startowego. Gdy atom się rozpada, piksel przybiera kolor produktu rozpadu - w trybie szeregu promieniotwórczego produkt może rozpadać się dalej. Moment rozpadu każdego atomu jest losowy, ale prawdopodobieństwo wynika z czasu połowicznego rozpadu, więc po jednym T½ zostaje około połowy atomów, po dwóch - około ćwierci.
Wykres N(t): jaki procent atomów próbki stanowią w danej chwili poszczególne nuklidy. Linia izotopu startowego opada (po każdym T½ o połowę), linie trwałych produktów rosną, a krótkożyciowych - najpierw rosną, potem maleją.
Wykres A(t): aktywność, czyli liczba rozpadów na sekundę (bekerel, Bq). Zależy od liczby atomów i od tego, jak szybko się rozpadają: przy tej samej liczbie atomów im krótszy T½, tym większa aktywność.
Czas symulacji płynie szybciej (albo wolniej) niż rzeczywisty - mnożnik ustawia suwak skali czasu. Dzięki temu można obejrzeć rozpad izotopów żyjących od ułamków sekundy do miliardów lat.
Znane izotopy
- H-3 - Tryt - świecące wskazówki zegarków, paliwo fuzji jądrowej.
- C-14 - Datowanie radiowęglowe.
- K-40 - Naturalna promieniotwórczość - m.in. w bananach i w naszym ciele.
- Co-60 - Radioterapia i sterylizacja radiacyjna.
- I-131 - Leczenie tarczycy; skażenie po Czarnobylu.
- Cs-137 - Długotrwałe skażenie po Czarnobylu i Fukushimie.
- Rn-222 - Radon w piwnicach i kopalniach.
- Ra-226 - Najtrwalszy izotop radu - pierwiastka odkrytego przez Marię Skłodowską-Curie i Piotra Curie w 1898 r.
- U-235 - Paliwo elektrowni jądrowych; początek szeregu aktynowego.
- U-238 - Wiek Ziemi; początek szeregu uranowego.
- Pu-238 - Źródło energii sond kosmicznych (Voyager, łazik Curiosity).
- Am-241 - Jonizacyjne czujki dymu.
Źródła danych
- NNDC Wallet Cards 2023 - Stan danych: 15.10.2024 - licencja: Public domain